Eg havi hoppa eitt lítið sindur ímillum um kirkjan skal loysa frá statinum ella ikki og havi ikki orduliga verið sikkur í hvat eg skal halda, men nú havi eg tikið eina avgerð um hvat mín meining er.
Sundurskiljing av kirkju og stati er tað betra valið. Tað eru fyrimunir við at leggja tey saman, sum t.d. meir ella minni garanti fyri at boðskapurin um Jesus er frammi, men tað eru enn fleiri vansar við tí.
Tað er gott at kristin fólk eru við í politikki, men um sjálv kirkjan er partur av politiskum avgerðum er vandin fyri at trúgvin handlar um megi. Á hinari síðuni ber tað ikki til at taka politiskar avgerðir bygdar á einstøk bíbliuvers, har sjálvt teologarnir ikki kunnu verða samdir í hvat tey merkja.
Haraftrat er tað keðiligt fyri bæði stat og kirkju, at fólk sum ikki eru kristin verða kallaði kristin allígavæl. Vit hava ikki brúk fyri pengunum frá statinum, um vit veruliga meina tað vit trúgva eru pengar ikki ein trupulleiki.
Onkur bað um eina enska umseting av einum innleggið. Føroyska útgávan er beint niðri undir hesum.
Someone asked for an English translation of the post. The Faroese version comes after this one.
Yesterday I was at a meeting at the school and the preacher, Bruno Knudsen, made a statement that I really noticed. He quoted a man who said that the day he was saved was the last happy day of his life.
Bruno then said that this a bit too extreme, and I think so too, but there is something interesting in the way he sees the Christian life, not something that feels good, like we are used to hear, but that it is painful and tough to be a Christian.
Perhaps this is relevant in a society that is all about feeling good. I believe that the church also should have something that is the complete opposite of the society she is in. Don’t misunderstand me, I am not trying to get people to torture themselves but to be aware of the idea that it is not unnatural that there is a lot of resistance included in salvation. Either from other people or from one’s self.
Í gjár var eg til eitt møti á skúlanum og talarin, Bruno Knudsen, segði ein setning sum eg serliga legði merkis til. Hann siteraði ein mann sum segði at tann dagurin hann var frelstur var tann seinasti lukkuligi dagurin í hansara lívið.
Bruno segði at hatta var í so ekstremt sagt, og tað haldi eg eisini, men tað er nakað áhugavert í mátanum hann sær kristna lívið, ikki sum nakað sum følist gott, sum vit eru so von við at hoyra, men at tað er beinleiðis pínufult og hart at vera kristin.
Kanska er hetta enntá relevant í einum samfelagið har alt handlar um vælveru. Eg trúgvi at kirkjan/samkoman skal eisini hava okkurt sum er tað púrt mótsatta av samfelagnum hon er í. Misskil meg ikki, eg royni ikki at fáa fólk til at torturera seg sjálvi, men bara verða klár yvir tankan um, at tað altso ikki er ónáttúrligt at tað kemur nógv stríð við frelsuni antin frá øðrum fólki ella frá einum sjálvum.
Fyri tíðina koyrir eitt samtaluevni runt her á skúlanum, og tað er um hvat evangeliið er, og hvussu vit skulu skilja tað. Tað vanliga klassiska sýnið er at evangeliið, tann góði boðskapurin, er at Jesus tók okkara syndir og straff á seg sjálvan, so at vit kunnu fáa ævigt lív. Við tí inniber tað sjálvandi at vit skulu venda okkum frá okkara gomlu handlingum og verða betri menniskju, og vit skulu røkka út til onnur við teimum góðu tíðindinum og vit skulu eisini hjálpa teimum sum líða ella/og eru í neyð.
Hin síðan er, at tað at hjálpa øðrum vigar meira enn tað, at Jesus doyði fyri okkum og tók syndirnar. So ístaðin fyri at evangelisera, prædika boðskapin, skulu vit heldur vera tann góði boðskapurin við at hjálpa øðrum. Tað handlar ikki so nógv um at koma til himmalin og fáa eitt ævigt lív, men meira um at fáa Guds ríkið fram her í heiminum, ikki tað at tað ikki er týdningarmiki við tí æviga lívinum, men meira so at tað er ein sjálvfylgja at vit fáa ævigt lív, og tí er ikki so neyðugt at fokusera so nógv á tað. Eg haldi at ein av orsøkunum fyri tí er at vit ikki skulu døma fólk við at siga at tey fara til helvitis, men heldur fáa tey at síggja Guds kærleika so tey sjálvi vilja fara til Gud.
Hetta er eitt rættuliga heitt evni her á skúlanum, og man kann ikki orduliga sleppa undan at hugsa seg um. Eg helli meg til tað klassiska sýnið. Eg haldi at krossurin, offrið hjá Jesusi og syndanna fyrigeving, skal fylla mest. Eg síggi hetta offrið sum okkara “brennievni”, okkara keldu av gleði og orku. Tað er her at vit altíð kunnu koma aftur til um alt gongur galið í trúarlívinum. Men eg eri eisini opin fyri at læra okkurt frá hinum sýninum, eg vil ikki heilt útistongja tað.
Hvat heldur tú?
Um tú hevur lisið hetta innleggið, átti tú eisini at lisið aftursvarini. Eg havi havt eina áhugaverda diskussión við Arna, sum leggur nógv aftrat hesum.
Eg havi júst lisið bókina Emerging Churches av danska teologinum Asger Chr. Højlund.
Hann viðger tær nýggju Emerging Churches stutt og greitt og gevur sína egnu meining um hetta hugtakið. Eg eri so at siga samdur í tí hann skrivar, at vit meira vanligu kirkjusamfeløg kunnu læra nógv av Emerging churches, men grundleggjandi eri eg heilt ikki samdur við mátan teir gera kirkju á.
Ein góð bók, sum øll við áhuga í evninum áttu at lisið.
Eg havi hoyrt og lisið til tíðir onkran at hava hildi, at kristindómurin og tey kristnu eru arrogant at halda, at tey eru tey einastu sum “hava rættin” til at gera gott. Sjálvandi kunnu hinduistar, scientologar og ateistar minst líka væl sum tey kristnu síggja hvat er rætt og skeivt, og tað eru sjálvandi fólk við øllum sjónarhornum á heimin, trúgvandi, ikki trúgvandi ella ivandi.
Størsti trupulleikin við hesari ákæruni er, at eg sum kristin eri samdur í hesum.
Ongastaðni í bíbliuni stendur tað, at moralur og tað at gera tað góða er eitt úrslit av bíbliuni, jødadómi ella kristindómi. Um tú lesur bókina um Jónas ella teir fyrstu kapitlarnir í rómbrævinum er hetta lætt at síggja.
Vit trúgva, at moralur kemur frá og er skaptur av Gudi, men yvirhøvur ikki, at tað bert eru vit sum gera brúk av honum, og royna at liva eftir honum.
Munurin er, at tann kristni viðgongur, at hann ikki klárar at gera tað einsamallur; hann fær náði og styrki frá Jesus at vaksa moralskt.
Eg havi keypt fløguna hjá einum av teimum meira kendu føroysku tónleikabólkunum Boys in a Band, Black Diamond Train. Har eru góð og fangandi løg, og tekstirnir hava rættuliga nógv av dýpd í sær og eisini av teologiska slagnum. Lagið Most of the Time fekk meg at hugsa meg eitt sindur um.
Sangurin byrjar við orðum sum “I’m ready for the bread, I’m ready for the wine.. I’m ready for the Man to come around… Ready to embrace and to refrain” og líknandi. Hetta er uttan iva tilsipingar til nakað sum hevur við kirkju at gera. Okkurt sum at siga: eg eri klárur til Gud og eg eri klárur at prísa Honum. Men so til síðst syngja allir í kór: “Most of the time!”.
Uppá ein ella annan máta rakar hetta væl til á onkur ivamál, sum koma fram í andaligum lovsangi. T.d. hvussu kann ein syngja um alt tað, ið ein skal gera fyri Gud og Jesus og samstundis vita, at ein í veruleikanum ikki ger tað av fullum hjarta?
Eg havi oftað hugsa, meðan tað hevur verið lovsangur og tekstir sum “I’ll only ever give my all” og “I’ll never be ashamed of You” havi verið frammi, og so veit eg, at eg ikki altíð fari at geva mítt alt fyri Gud; tað FARA at vera tíðir, har eg fari at ivast í Gudi, eg veit hetta væl, og tá kann tað vera eitt sindur ringt at syngja við.
Most of the time er óvanliga erligur á hesum økinum. “Eg eri klárur at geva mítt alt fyri Gudi!!! NÆStan altíð…”.
Her er ein grund fyri at ein kristin skal lesa bíbliuna.
Sjálvt um tað er rotið at skula lesa eina fleiri túsund ára gamla bók í einum fleiri túsund ára gomlum samanhangi, hevur tað nógv at siga, tí hvussu kann ein vita hvat tað merkir at vera kristin, um ein ikki kennir bókina, sum kristindómur er bygdur á?
Tað er í veruleikanum tað sama sum at skriva undir eina avtalu uttan at lesa tað sum stendur við smáum.
Eg eri onkuntíð rendur inn í tankan, at eitt verðinssýn við Gudi í, ikki krevur stórvegis ábyrgd ella mót frá okkum menniskjum. Um tað er okkurt sum ikki kann forklárast ella skiljast so siga vit bara, at tað er Gud sum ger tað. Ein ateistur harafturímótur hevur tað mót, sum skal til fyri at møta einum heimi uttan nakran gud, hann ella hon hevur ikki møguleikan at tveita alt, sum er avbjóðandi aftur til gud, hann/hon er noyddur at møta tí sjálv/ur.
Eg haldi at hesin tankin er eitt sindur misvísandi. Tað passar at vit sleppa undan tankanum um tann endaleysa tómleikan og tað stóra meiningsloysi í lívinum, men vit sleppa ikki undan ábyrgd. Eg vil fara so langt sum at siga, at tann kristni hevur nógv størri ábyrgd enn ateisturin.
Ateisturin hevur nevniliga ikki ein Gud sum sær alt, og sum í síðsta enda fer at døma menniskju, fyri hvat tey hava gjørt við teirra fría vilja. Fyri ateistin er eingin dómari, tískil verða sannleikin og moralurin relativir, og ateisturin kann gera sum hann ella hon vil, í síðsta enda fer tað ikki at gera mun.
Tann kristni hevur ikki hetta “frælsi”. Hann hevur Gud yvir sær, sum í síðsta enda spyr hvat persónurin gjørdi við sín fría vilja. Hetta er ein Gudur sum hatar alt skeivt. Um tann kristni ikki hevur livað, sítt lív sum hann ella hon burdi; tætt at Jesusi, so hevur tað avleiðingar inn í ævinleikan.
Eg vildi ikki kallað hetta lívið fyri ábyrgarleyst.
Aftaná ein tíma á bíbliuskúlanum um óndskapsins trupulleika varð eg inspireraður at gera eitt lítið filmklipp um tað. Eg havi hugskotið úr bókini God, Freedom and Evil skrivað av Alvin Plantinga. Tað stendur skarpari í bókini enn tað ger í filmklippinum, men um eg ikki hevði stytt tað hevði tað verið ov langt.
Tað er ein av lærarunum hjá mær, David Jakobsen, sum leggur rødd til. Tíverri er tað bert á enskum enn.